मुंबई : वृत्तसंस्था
राफेल लढाऊ विमान खरेदीच्या पार्श्वभूमीवर वंचित बहुजन आघाडीचे अध्यक्ष प्रकाश आंबेडकर यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावर गंभीर आरोप केले आहेत. भारताचे सार्वभौमत्व अमेरिकेला विकले गेले असल्याचा दावा करत, राष्ट्रीय सुरक्षेबाबत मोठा धोका निर्माण झाल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.
भारताने फ्रान्सकडून ११४ Rafale लढाऊ विमाने खरेदी करण्याचा निर्णय घेतला असून, त्यापैकी बहुतांश विमानांची निर्मिती भारतात होणार आहे. मात्र या कराराच्या पार्श्वभूमीवर आंबेडकरांनी नव्या घडामोडींकडे लक्ष वेधले आहे.
आंबेडकर म्हणाले की, डिसेंबर २०२५ मध्ये अमेरिकन कंपनी Loar Group ने फ्रेंच कंपनी LMB Aerospace विकत घेतली. एलएमबी एरोस्पेस ही राफेल विमानासाठी आवश्यक असलेले उच्च-कार्यक्षमता कूलिंग फॅन आणि इलेक्ट्रिक मोटर्स पुरवते. हे घटक रडार आणि इलेक्ट्रॉनिक्ससाठी अंतर्गत जीवन-समर्थन प्रणाली म्हणून काम करतात. फ्रान्सकडून राफेल हे ‘आयटीएआर-मुक्त’ (ITAR-free) असल्याचा दावा करण्यात आला होता, म्हणजेच ते अमेरिकन नियंत्रणापासून स्वतंत्र असल्याचे सांगण्यात आले होते. मात्र एलएमबी एरोस्पेसची मालकी अमेरिकन कंपनीकडे गेल्यामुळे भविष्यात या सुट्या भागांचा समावेश युनायटेड स्टेट्स म्युनिशन लिस्ट (USML) मध्ये होऊ शकतो, अशी भीती आंबेडकरांनी व्यक्त केली आहे.
एलएमबीने उत्पादित केलेल्या आणि भारताला निर्यात होणाऱ्या सुट्या भागांवर भविष्यात अमेरिकन सरकार नियंत्रण मिळवू शकते. त्यामुळे दुरुस्ती व देखभाल प्रक्रियेत भारताला परकीय मंजुरीवर अवलंबून राहावे लागू शकते, असे ते म्हणाले. “आपल्या लढाऊ विमानांच्या चाव्या परकीय राष्ट्राच्या हाती असणे हे राष्ट्रीय सुरक्षा, स्वातंत्र्य आणि सार्वभौमत्वासाठी मोठा धोका आहे,” असा इशाराही त्यांनी दिला.
आंबेडकरांनी प्रश्न उपस्थित केला की, रशियन बनावटीचे Su-57E हे पर्याय असताना राफेलच का निवडले? “मोदी अमेरिकेला विकले गेले आहेत. त्यांनी भारताचे सार्वभौमत्वही अमेरिकेला विकले आहे,” असा गंभीर आरोप त्यांनी केला. दरम्यान, केंद्र सरकारकडून या आरोपांवर अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही. संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, कोणत्याही संरक्षण खरेदी प्रक्रियेत तांत्रिक, सामरिक आणि धोरणात्मक बाबींचा सखोल विचार केला जातो. तथापि, आंबेडकरांच्या वक्तव्यामुळे राफेल खरेदीचा मुद्दा पुन्हा एकदा राजकीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे.
