नवी दिल्ली : वृत्तसंस्था
देशभरातील प्रवास करणाऱ्यासाठी एक महत्वाची बातमी समोर आली आहे. गेल्या काही काळापासून, रेल्वे विभागाने तिकीट बुकिंगची प्रक्रिया सोपी करण्यासाठी आणि सर्व प्रवाशांच्या सोयीसाठी तिकीट बुकिंगशी संबंधित नियमांमध्ये अनेक बदल केले आहेत. आता पुन्हा एकदा रेल्वेने नियम बदलले आहेत, परंतु यावेळी आपत्कालीन कोट्यासाठी (EQ) बदल करण्यात आला आहे. कामकाजात सुधारणा करण्यासाठी आणि शेवटच्या क्षणी येणाऱ्या समस्या दूर करण्यासाठी हा बदल करण्यात आला आहे.
आपत्कालीनच्या कोट्याबाबत कोणते बदल झाले आहेत?
रेल्वे मंत्रालयाने आपत्कालीन कोट्याचे अर्ज सादर करण्यासाठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. मंत्रालयाने जारी केलेल्या या परिपत्रकानुसार, आपत्कालीन कोटा जागांसाठी अर्ज करणाऱ्या प्रवाशांना आता त्यांच्या प्रवास तारखेच्या एक दिवस आधी अर्ज सादर करावे लागतील. देशभरातील रेल्वे सेवांवर हा नवीन नियम लागू करण्यात आला आहे.
आपत्कालीन कोटा म्हणजे काय?
आपत्कालीन परिस्थितीत प्रवास करणाऱ्या काही लोकांसाठी रेल्वेकडून आपत्कालीन कोटा राखीव ठेवला जातो. पूर्वी, आपत्कालीन कोट्याच्या बुकिंगसाठी अर्ज फक्त प्रवासाच्या दिवशीच करता येत होते, परंतु आता नियमांमध्ये बदल झाल्यामुळे ते एक दिवस आधी बुक करावे लागेल.
कोणाला फायदा होईल?
जागांचे वाटप करताना, वरिष्ठ सरकारी अधिकारी किंवा खासदार इत्यादींच्या स्व-प्रवासासाठी आपत्कालीन कोटा प्रथम त्यांच्या आंतरज्येष्ठतेनुसार पसंतीच्या क्रमाने वाटप केला जातो. यानंतर, ज्येष्ठ नागरिक, वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थिती, नोकरीच्या मुलाखती आणि इतर कारणांचा विचार केला जातो.
आपत्कालीन कोट्याचा नवीन नियम
* परिपत्रकात म्हटले आहे की, रात्री १२:०० ते दुपारी १:०० वाजेपर्यंत धावणाऱ्या सर्व गाड्यांसाठी आपत्कालीन कोट्याचे अर्ज प्रवासाच्या एक दिवस आधी दुपारी १:०० वाजेपर्यंत सादर करावेत.
* दुपारी १:०१ ते रात्री ११:५९ दरम्यान धावणाऱ्या इतर सर्व गाड्यांसाठी, आपत्कालीन कोट्यासाठी अर्ज प्रवासाच्या आदल्या दिवशी दुपारी १:०० वाजेपर्यंत सादर करणे आवश्यक आहे.
* रविवार किंवा सार्वजनिक सुट्टीच्या दिवशी धावणाऱ्या गाड्यांसाठी, आपत्कालीन कोट्यासाठी अर्ज फक्त कामकाजाच्या दिवशीच सादर करावा लागेल.
रेल्वेने ‘हे’ नियमही बदलले
* भारतीय रेल्वेने ट्रेन सुटण्याच्या ८ तास आधी चार्ट तयार करण्याचा नियम लागू केला आहे. आतापर्यंत हा चार्ट फक्त ४ तास आधी बनवला जात होता. यामुळे प्रवाशांना तिकीट कन्फर्म न झाल्यास पर्यायी तिकीट बुक करण्याची संधी मिळेल.
* तत्काळ तिकिटांसाठी आधार अनिवार्य करण्यात आले आहे. आधार पडताळणीशिवाय वापरकर्ते तत्काळ तिकिटे बुक करू शकणार नाहीत. याशिवाय, १५ जुलैपासून ऑनलाइन इन्स्टंट बुकिंगसाठी आधार क्रमांकाशी जोडलेला ओटीपी देखील अनिवार्य आहे.
* जर तुमच्याकडे वेटिंग तिकीट असेल तर तुम्हाला स्लीपर आणि एसी कोचमध्ये प्रवास करण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. याचा अर्थ प्रवास करणे अधिक सोयीस्कर होईल.
