नवी दिल्ली : वृत्तसंस्था
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मोठी घोषणा केल्यानंतर आजपासून सर्वसामान्य नागरिकांना मोठा दिलासा मिळणार आहे. GST 2.0। कररचना सुलभ करण्यासाठी आणि सामान्य माणसाला परवडणारी बनवण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल उचलत, केंद्र सरकारने आज नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी जीएसटी सुधारणा (जीएसटी २.०) लागू केल्या आहेत. तेव्हापासून, किराणा, दुग्धजन्य पदार्थ, औषधे, घरगुती उपकरणे, टीव्ही, एसी आणि अगदी कार आणि बाईक यासारख्या अनेक दैनंदिन वस्तू स्वस्त झाल्या आहेत. लक्झरी आणि हानिकारक उत्पादनांवरील कर दर वाढवण्यात आले आहेत, ज्यामुळे ते अधिक महाग झाले आहेत.
सरकारचे उद्दिष्ट काय आहे?
सरकारने महागाईशी झुंजणाऱ्या सामान्य कुटुंबांना दिलासा देण्यासाठी, आवश्यक वस्तू आणि सामान्य ग्राहक उत्पादने स्वस्त करण्यासाठी नवीन कर रचना तयार केली आहे. त्याच वेळी, लक्झरी वस्तू आणि हानिकारक वस्तूंवरील कर वाढवून महसूल वाढवण्याचा आणि वापर नियंत्रित करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
कोणत्या वस्तूंवर शून्य जीएसटी?
बऱ्याच वस्तू आणि सेवा पूर्णपणे जीएसटीमुक्त (०%) करण्यात आल्या आहेत.
अन्न उत्पादने : यूएचटी दूध, चीज, पिझ्झा, सर्व प्रकारची ब्रेड, तयार खाण्याची रोटी आणि पराठा.
शैक्षणिक साहित्य : पेन्सिल, नोटबुक, ग्लोब, चार्ट, प्रॅक्टिस बुक, लॅब नोटबुक.
आरोग्य क्षेत्र : ३३ जीवनरक्षक औषधे (३ कर्करोगाच्या औषधांसह), वैयक्तिक आरोग्य आणि जीवन विमा पॉलिसी.
५% जीएसटी स्लॅब अंतर्गत येणाऱ्या वस्तू GST 2.0।
खाद्यपदार्थ : वनस्पती तेल, लोणी आणि तूप, साखर, मिठाई, पास्ता, बिस्किटे, चॉकलेट, रस, नारळ पाणी.
वैयक्तिक काळजी उत्पादने : शाम्पू, केसांचे तेल, टूथपेस्ट, साबण, शेव्हिंग क्रीम.
घरगुती वस्तू : स्वयंपाकघरातील भांडी, बाळाच्या बाटल्या, छत्री, मेणबत्त्या, शिलाई मशीन, नॅपकिन्स/डायपर, हँडबॅग्ज, फर्निचर.
कृषी उपकरणे : ट्रॅक्टर, कृषी यंत्रसामग्री, स्प्रिंकलर, ठिबक सिंचन, पंप.
आरोग्य उत्पादने : थर्मामीटर, ग्लुकोमीटर, वैद्यकीय दर्जाचे ऑक्सिजन, चष्मा, रबरचे हातमोजे.
कापड आणि कपडे : तयार कपडे (₹२,५०० पर्यंत), ज्यूट/कापसाच्या पिशव्या, कृत्रिम धागा.
इतर : कोरलेली कला उत्पादने, हस्तनिर्मित कागद आणि चित्रे, बांधकाम साहित्य (विटा, टाइल्स).
१८% GST स्लॅब अंतर्गत येणाऱ्या वस्तू
इलेक्ट्रॉनिक उत्पादने : एअर कंडिशनर, वॉशिंग मशीन, LED/LCD टीव्ही, मॉनिटर्स, प्रोजेक्टर.
वाहने : लहान कार, तीन चाकी वाहने, रुग्णवाहिका, ३५० सीसी पेक्षा कमी मोटारसायकली, व्यावसायिक वाहने.
इंधन आणि पंप उपकरणे: ट्रॅक्टरसाठी हायड्रॉलिक पंप, इंधन पंप.
सेवा क्षेत्र : हॉटेल्स (प्रतिदिन ₹७,५०० पेक्षा कमी), सिनेमागृहे (तिकिटे ₹१०० पेक्षा कमी), सौंदर्य सेवा.
काय स्वस्त झाले? GST 2.0।
स्वयंपाकघरातील खर्च : खाद्यतेल, मैदा, तूप, साखर, पास्ता, बिस्किटे.
मुलांचे शिक्षण : नोटबुक, पेन्सिल, शैक्षणिक साहित्य.
घरगुती वापर : साबण, शाम्पू, टूथपेस्ट, स्वयंपाकघरातील भांडी.
औषधे आणि विमा पॉलिसी.
टीव्ही, एसी, कार, बाईक, ट्रॅक्टर आणि कृषी उपकरणे.
काय महाग झाले?
सरकारने लक्झरी आणि हानिकारक वस्तूंवर कर वाढवले आहेत.
वाहने : ३५० सीसी पेक्षा जास्त क्षमतेच्या मोटारसायकली, मोठ्या एसयूव्ही, लक्झरी आणि प्रीमियम कार, रेसिंग कार (२८% वरून ४०% पर्यंत वाढ)
मनोरंजन आणि सट्टेबाजी: कॅसिनो, रेस क्लब, जुगार आणि सट्टेबाजी (२८% ते ४०%).
हानिकारक उत्पादने : सिगारेट, सिगारेट, तंबाखू उत्पादने, कार्बोनेटेड/कॅफिनेटेड पेये (२८% ते ४०%).
